سيد محمد على ايازى
41
مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )
چنين فردى با اين اوصاف به تضعيف خبر حضرت مىپردازد ، زيرا اگر كسى بگويد على عليه السّلام به كار گردآورى پرداخت ، نخستين گردآورنده خواهد بود . چون بلافاصله پس از فوت پيامبر بوده ، در نتيجه بايد پيش از گردآورى ابوبكر باشد ، قهرا آن فضائل و مناقب ثابت نخواهد شد و عجيبتر آنكه او توجيه مىكند كه منظور از جمعآورى على ، حفظ در سينه بوده ، درحالى كه در همين روايت و روايات ديگر تصريح شده كه : جمعه فى مصحف « 1 » ، و جمع در مصحف را نمىتوان بر حفظ كردن و نگهدارى در سينه حمل كرد ، بگذريم از اينكه حمل جمع بر حفظ و از بر كردن ، جمع تبرعى و بدون داشتن قرينه است . به نظر مىرسد ابوبكر سجستانى نخستين كسى باشد كه اين نظر را مطرح كرده و مبدأ تفسير و قبول ديگران شده است . « 2 » 6 - محمد بن عبد اللّه بن اشته معروف به ابن اشته ( م 360 ) يكى ديگر از كسانى است كه مسئله مصحف امام را از طريق ديگرى به جز طريق سجستانى نقل و حتى براى آن خصوصياتى ذكر مىكند كه بيشتر در منابع شيعى طرح شده است . به عنوان نمونه در اين كتاب آمدهاست : كتب فى مصحفه الناسخ و المنسوخ « 3 » . در مصحف امام ناسخها و منسوخها مشخص شده است . 7 - ابن النديم ( م 380 ه ) در كتاب الفهرست با طريق ديگرى خبر از
--> ( 1 ) - جالب اينجاست كه تعبير حتى يجمع القرآن فى مصحف را خود از ابن سيرين نقل مىكند . ( 2 ) - سجستانى ، المصاحف / 18 ، بيروت ، دار الكتب العلمية ، الطبعة الاولى ، 1405 ه - 1985 م . ( 3 ) - سيوطى ، الاتقان ، ج 1 / 204 ، قم ، انتشارات رضى ، تحقيق محمد ابو الفضل ابراهيم . افست از چاپ قاهره .